Tavan Boyama Rehberi: Sararmış ve Eski Tavanlar

Tavanlar zamanla buhar, sigara dumanı, soba ve kalorifer nedeniyle sararır. Sararmış tavana doğrudan tavan boyası sürmek çoğu zaman lekeyi kapatmaz; leke birkaç gün içinde yeniden belirir.

Doğru sıra

1. Kabaran ve dökülen yerler kazınır, çatlaklar doldurulur.
2. Leke kapatıcı astar uygulanır.
3. İki kat tavan boyası sürülür.

Ayrıntılı anlatım: Sararmış tavanlar nasıl beyazlatılır?

Tavanınızın türünü tanıyın

Tavan boyamaya başlamadan önce tavanın türünü bilmek, doğru hazırlık ve doğru ürün seçimi için önemlidir. Ankara’daki evlerde sık karşılaştığımız tavan türleri şunlardır:

• Sıvalı beton tavan: Apartmanların büyük çoğunluğunda bulunur. Zamanla kılcal çatlaklar, köşelerde ayrılmalar ve sararma görülür.
• Alçıpan asma tavan: Yeni binalarda, rezidanslarda ve tadilat görmüş evlerde yaygındır. Levha birleşimlerinde çatlak ve vida başı izleri görülebilir.
• Kartonpiyerli tavan: Eski ve klasik apartmanlarda bulunur. Süslemelerin fırçayla dikkatlice boyanması gerekir.
• Eğimli çatı katı tavanı: Dubleks ve villaların çatı katlarında bulunur. Isı farkı nedeniyle birleşim çizgilerinde çatlak sık görülür.
• Ahşap tavan: Bazı müstakil ve dağ evlerinde bulunur. Duvar boyası yerine ahşaba uygun ürünler gerekir.

Sararmanın nedenleri

Tavanlar duvarlardan çok daha hızlı sararır, çünkü sıcak hava ve buhar yukarı çıkar. Mutfakta pişirme sırasında oluşan yağlı buhar, banyoda sıcak duş buharı, eskiden kullanılan soba ve sobanın isi, sigara dumanı ve kalorifer peteklerinin üstünde yükselen sıcak havanın taşıdığı toz tavanda birikir. Bu birikinti zamanla sarı ve kahverengi lekelere dönüşür. Bu lekelerin önemli bir kısmı suda çözünür; bu yüzden üzerine doğrudan su bazlı boya sürülürse leke boyanın içinden geçerek birkaç gün içinde yeniden görünür.

Adım adım tavan boyama

1. Koruma: Odadaki eşyalar ortaya toplanıp örtülür, zemin kaplanır, avize ve aplikler bantlanır. Tavan boyasında damlama kaçınılmaz olduğu için koruma eksiksiz yapılmalıdır.
2. Temizlik: Yağlı ve isli tavanlar uygun bir temizleyiciyle silinir ve kurumaya bırakılır. Özellikle mutfak tavanlarında bu adım atlanırsa boya tutmaz.
3. Onarım: Kabaran ve dökülen yerler kazınır, çatlaklar doldurulur, gerekirse yüzey saten alçı ile düzeltilir ve zımparalanır.
4. Leke kapatıcı astar: Sararmış ve lekeli yüzeylere leke kapatıcı astar sürülür. Bu astar lekenin yeni boyaya geçmesini engeller.
5. Tavan boyası: İki kat mat tavan boyası uygulanır. Katlar arasında kuruma süresi beklenir.

Neden mat tavan boyası?

Tavanlar odadaki en geniş ve en kesintisiz yüzeylerdir; üstelik ışık onlara genellikle pencereden ya da avizeden yandan vurur. Parlak ya da ipek mat bir boya bu ışığı yansıtarak tavandaki en küçük dalgayı, rulo izini ve tamir bölgesini gösterir. Mat tavan boyası ise ışığı dağıtır ve küçük kusurları gizler. Ayrıca tavan boyaları genellikle duvar boyalarına göre daha az damlayacak şekilde formüle edilir. Banyo ve mutfak tavanlarında ise neme ve küfe dayanıklı ürünler tercih edilmelidir.

Tavan rengini seçmek

Tavanlar çoğunlukla beyaz boyanır ve bu genellikle doğru bir tercihtir; beyaz tavan ışığı yansıtarak odayı aydınlık gösterir. Ancak tamamen soğuk bir beyaz yerine, duvar rengiyle uyumlu, bir iki ton sıcak bir beyaz seçmek odanın daha bütünlüklü görünmesini sağlar. Yüksek tavanlı odalarda tavanı duvardan hafif koyu bir tonda boyamak tavanı görsel olarak alçaltır ve odayı daha sıcak hissettirir. Alçak tavanlı odalarda ise tavanın duvardan açık olması ferahlık verir.

Tavan boyasında sık yapılan hatalar

• Leke kapatıcı kullanmamak: Sararmış tavana doğrudan beyaz boya sürmek, lekenin birkaç gün içinde geri gelmesine neden olur.
• Yağlı yüzeyi temizlememek: Mutfak tavanında yağ tabakası temizlenmeden yapılan boya tutunmaz ve soyulur.
• Tek kat boya: Tek kat boya genellikle yeterli örtücülük sağlamaz; özellikle renk farkı olan tavanlarda iki kat gerekir.
• Çatlakları sert dolguyla kapatmak: Tavan ve duvar birleşimindeki çatlaklar bina hareketiyle yeniden açılır; esnek dolgu kullanılmalıdır.
• Tavandan önce duvarı boyamak: Doğru sırada önce tavan, sonra duvarlar boyanır; tavan boyası duvara damlarsa duvar boyasıyla kapatılır.

Kartonpiyer ve süslemeli tavanlar

Eski apartmanlardaki kartonpiyerler ve tavan göbekleri, evin karakterini oluşturan detaylardır. Bu süslemelerdeki çatlaklar ince dolgu ile onarılır, süslemeler fırçayla dikkatlice boyanır. Yıllar içinde kalın boya katmanlarıyla detayları dolmuş süslemelerde, katmanların ne kadar temizlenebileceği ayrıca değerlendirilir.

Banyo ve mutfak tavanları

Banyo ve mutfak tavanları evin en zorlu tavanlarıdır. Banyoda sıcak duş buharı tavanda yoğuşur; yeterli havalandırma yoksa siyah küf noktaları ve kabarmalar oluşur. Mutfakta pişirme buharı yağ ile birleşerek tavanda yapışkan bir tabaka oluşturur. Bu tavanlarda önce küf ve yağ temizlenir, yüzey kurutulur, küf önleyici ya da leke kapatıcı astar uygulanır ve neme dayanıklı bir tavan boyası ile bitirilir. Boya sonrasında banyoda duş sonrası pencereyi açmak ya da aspiratörü çalıştırmak, mutfakta pişirme sırasında davlumbaz kullanmak tavanın uzun süre temiz kalmasını sağlar.

Tavan boyası ne kadar sürer?

Standart bir odanın tavanı, hazırlık dahil genellikle birkaç saat içinde boyanır. Ancak leke kapatıcı astarın ve boya katlarının kuruma süreleri beklenmelidir. Tüm evin tavanları duvarlarla birlikte boyandığında, iş genellikle tek günde tamamlanır. Yoğun çatlak onarımı ya da saten alçı gerektiren tavanlarda süre uzayabilir.

İlgili yazılar ve sayfalar

Sararmış tavanların Ankara’ya özgü ayrıntılarını Ankara’da tavan boyama rehberimizde, nemli yüzeyleri rutubetli duvarlar yazımızda ele aldık. Tavan ve duvar düzeltme için alçı ve saten alçı, evin tamamı için ev ve daire boyama sayfalarımıza bakabilirsiniz. Tavan boyası ürünleri hakkında Filli Boya, DYO ve Jotun gibi üreticilerin sitelerinde bilgi bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Tavanı kendim boyayabilir miyim? Küçük ve lekesiz bir tavanı uygun ekipmanla kendiniz boyayabilirsiniz. Ancak tavan boyası, kol ve boyun açısından yorucu bir iştir; damlama riskine karşı koruma eksiksiz yapılmalıdır. Sararmış, çatlak ya da yüksek tavanlarda profesyonel destek almak daha iyi sonuç verir.

Tavan boyası duvar boyasından farklı mı? Evet. Tavan boyaları genellikle daha mat, daha az damlayan ve ışığı daha iyi dağıtacak şekilde üretilir. Duvar boyası tavana sürülebilir, ancak sonuç her zaman aynı olmaz.

Avize sökmek gerekir mi? Genellikle gerekmez; avize naylonla sarılıp bantlanır ve çevresi dikkatlice boyanır. Avize göbeği çevresinde düzgün bir sonuç istiyorsanız avizenin geçici olarak indirilmesi değerlendirilebilir.

Tavandaki küf boyayla geçer mi? Küf önce temizlenmeli ve kaynağı (genellikle yetersiz havalandırma) ele alınmalıdır. Ardından küf önleyici astar ve neme dayanıklı boya uygulanır.

Teklif almak için 0536 834 04 06 numarasını arayabilir veya WhatsApp’tan odaların fotoğraflarını gönderebilirsiniz.